-
bàta n.
-
‘boat’: am bàta [əm pa:tə]
Location: Canada, Cape Breton, Iona, Barra Glen
Category: Barra Glen, Iona wordlist
-
bàta n.
-
‘boat’: aoidion air a bhàta [ɯ:t ́an ɛr ə va:tə]; bàta seòladh ‘sailing boat’ [pa:tə ʃɔ:ɫəɣ]
Location: Canada, Cape Breton, North Shore, Wreck Cove
Category: Wreck Cove, North Shore wordlist
-
seòladh vbl. n.
-
‘sailing’: bàta seòladh ‘sailing boat’ [pa:tə ʃɔ:ɫəɣ]
Location: Canada, Cape Breton, North Shore, Wreck Cove
Category: Wreck Cove, North Shore wordlist
-
Mogul
-
Tha da oirleach anns gach mogul anns gach lion ùr. Leis a’ chartadh agus leis cho tric is a bhios iad anns an fhairge tha gach mogul a’ fas na’s cuinge gach season, gus mu dheireadh cha bhith na lin so gu feum ann an iasgach an t-samhraidh. Bidh iad gan cur gu feum anns a’ gheamhradh agus as t-earrach gu glacadh sgadan beag na lochan. Tha cuid de na lochan cho salach le sgeirean is le bóghaichean is nach fhaigh na bàtaichean air ‘druftadh’ annta. Bidh iad mar sin a cur badan lion air acraichean annta aig tuiteam na h-oidhche is gan togail aig tighinn an la.
Origin: [Lewis], Dail a Tuath or [Lewis], Suaineabost [Swainbost] or [Lewis], Lional
Category: Acfhuinn Iasgaich / Fishing Tackle
-
Na fàluns
-
So an t-ainm a bha aca air an amar mhór cheithir oiseanach anns am biodh an sgadan air a dhòirteadh air beulaibh nan cutairean mar a thigeadh e as na bàtaichean.
Origin: [Lewis], Dail a Tuath or [Lewis], Suaineabost [Swainbost] or [Lewis], Lional
Category: Acfhuinn Iasgaich / Fishing Tackle
-
Roinn a’ chosnaidh
-
Tha an ‘Gross’ – sin na choisneas am bàta fada an t-séasoin anns a’ bhanca. Aig deireadh an t-séasoin tha an toiseach cosgais a’ bhàta ga phàidheadh – am biadh a dh’ith iad, an gual no an ola, tuarasdal nan daoine dubha – so an draibhear (engineer), a ‘fireman’ is an còcaire, is bhiodh beagan ga thoirt mar thiodhlac don sgiobair. Bha sin a’ fagail an ‘Net’.
Origin: [Lewis], Dail a Tuath or [Lewis], Suaineabost [Swainbost] or [Lewis], Lional
Category: Acfhuinn Iasgaich / Fishing Tackle
-
Sgadan beag nan lochan
-
Bhiodh an sgadan so, lan meilg is iuchair a’ dol a steach gu ruigeadh feamainn nan creag do gach loch mara is òb sios corsa sear Leódhais gach geamhradh mu am na bliadhn’ ùire. Bha e mar gum biodh iad a’ cur feum air uisge nan allt ’s nan aibhnichean. An diugh ’se gle bheag den sgadan so a gheibhear anns na lochan so – tha na ‘ring-netters’ ga ghlacadh a muigh anns a’ chuan mus ruig e tir. Cha chreid mi gu bheil iad a’ faighinn na h-uighir dheth ann an Loch Fìn fhein an diugh. ’Se gle bheag de bhàtaichean ‘drift-nets’ a tha ris an iasgach sin an diugh is mar sin ’se gle bheag de chutadh a tha dol air adhairt. Bha uair ’s ge bith de am bàta gu rachadh tu, bochd ’s ga robh iad, thairgte ‘fry’ dhuit. An diugh feumaidh tu do làmh a chur ’na do phocaid.
Origin: [Lewis], Dail a Tuath or [Lewis], Suaineabost [Swainbost] or [Lewis], Lional
Category: Acfhuinn Iasgaich / Fishing Tackle
-
[Seanfhacal 3]
-
Gaoth tuath is airgiod odhar. (Air a ràdh le Tiriodich a bha am feum fuireachd ann an Tobar-mhoire na b’ fhaide na bha a dhìth orra ri linn nam bàtaichean seòlaidh o’n a bha gaoth tuath a’ séideadh a steach do acarsaid Thobair-mhoire.)
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
[bàta]
-
“Tha bàta muigh ’s a’ mhuir ri feuchainn.” An expression advising people to make their own way in the world.
Location: North Uist, Tigharry
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
[bàta]
-
Location: Lewis, Port of Ness, Lionel
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
[bàta]
-
Location: Lewis, Port of Ness, Lionel
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
[keel]
-
Quotation: Bha na bàtan cóig no sè troigh fichead anns an [dɔim]. Notes: keel.
Origin: Carradale
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
[streacadh]
-
Bàta a’ streacadh air a’ mhuir – a boat ploughing its way through the sea.
Location: South Uist, West Kilbride
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
bachall (m.)
-
a slipper. > Sc. bauchle? Sean bhachall bàta.
Origin: [Kintyre, Tarbert]
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
buideil
-
nn ‘cask’: rachadh tu ‘-mach le bàta ‘s gheibheadh tu ~ [puʧal]; nan ceanndadh [sic] tu aon bh. còig galain [DAG]
Location: Canada, Cape Breton, Broadcove
Category: Field Notebooks of Seosamh Watson June-August 1983
-
bàs
-
Quotation: Air do bhàs na caill am bàta. Notes: Air do bheath (Lewis).
Origin: Port Wemyss
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
bàta
-
n. ‘boat’ : cha robh am ~ [m bɑ:tə] buan
Location: Canada, Cape Breton, Inverness Co., Dunvegan
Category: Word List
-
bàta
-
nn ‘stick’ : nam biodh tu ann am ~ [ba:də]
Location: Canada, Cape Breton, Broadcove
Category: Field Notebooks of Seosamh Watson June-August 1983
-
bàta
-
Quotation: pl. bàtan.
Origin: Carradale
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
bàta chliathaidh
-
a trawler.
Location: Barra, Northbay
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
bàta iolla
-
a small boat for fishing the banks or fishing grounds close to the shore.
Location: South Uist, Garrynamonie
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
bàta-carago
-
cargo boat, freighter.
Location: Na Hearadh, Scalpaigh [Harris, Scalpay]
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
bàta-duitseach
-
a Dutch vessel, merchant vessel, etc.
Location: Na Hearadh, Scalpaigh [Harris, Scalpay]
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
bàta-mara
-
sea boat. Is e bàta-mara math a h-innte [sic] – a good sea boat. [NOTES: slipped under ‘bàta’. Quotation: ’Se bàta-mara math a th’innte. Definition: Sea-boat.]
Location: Harris, Scalpay
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
bàta-mara
-
sea boat. ’S e bàta-mara math th’innte. (already noted perhaps)
Location: Na Hearadh, Scalpaigh [Harris, Scalpay]
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
bàta-seòlaidh
-
n. ‘sailing ship’: agus thòisich iad fhèin air togail nam bàtaichean-seòlaidh [pɑ:tiçən]
Location: Canada, Cape Breton, Mira Co., Marion Bridge
Category: Word List
-
caitse
-
Bhiodh dà acair aca airson nam bàtaichean, an acair-mhór ’s an acair-bheag. ’Se ‘an caitse’ a chanadh na bodaich ris an acair-bhig.
Origin: [Lewis, Uig an Iar]
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
cuir
-
vb. ‘put’ VBL N.: ~: gan ~ air soithichean, air bàtaichean … gan ~ air falbh
Location: Canada, Cape Breton, Mira Co., Marion Bridge
Category: Word List
-
deathach
-
steam as in ‘bàta deathach’.
Location: South Uist, Peninerine
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
dreamadh
-
Quot.: Bàta air dreamadh leis an teas. Note: dried up so that its surface is not as plain as normally.
Origin: [Barvas]
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
eadar-dà-long (?)
-
Quotation: Tha ’m bàta [ed̪əɾʔɑɫũ̟ŋɡ]. Notes: common saying in the past. The boat would be almost full of water but still floating. [NOTES: slipped under ‘eadar-dà-liunn’ and ‘eadar (dh)a lung’.]
Origin: Islay, Port Charlotte
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
fiabhras
-
nn ‘fever’: am bàta __ agus bha am ~ oirre [DAG]
Location: Canada, Cape Breton, Broadcove
Category: Field Notebooks of Seosamh Watson June-August 1983
-
fiodh-tarsainn
-
Note: flat floor (see Dw F6 bàta).
Location: Harris, Quidinish
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
fòrsail
-
Seòl-mór (bàta).
Origin: [Lewis, Uig an Iar]
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
gabhail
-
“Fhuair e gabhail aig an iasgach.” – ’Na iasgair ann am bàta.
Origin: [Lewis, Uig an Iar]
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
giulc
-
[ɡʹu̜ɫk] Quot.: “Bhiodh clann-nighean an iasgaich air an giulcadh ann an tuill nam bàtaichean.” Note: pressed together (e.g. when going from one fishing port to another). Would use “giulcadh” of anything pressed together haphazardly.
Origin: [Barvas]
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
greagadaich
-
[ɡɾɛɡəd̪iç] Quotation: Shìn am bàta air greagadaich. Notes: creaking.
Location: Ross-shire, Achiltibuie, Alltan Dubh
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
inntinn
-
n. ‘mind’: bhuail e ’n a ~ e gun dèanadh e bàta; rinn sinn suas ar n-~ean gum falbhamaid
Location: Canada, Cape Breton, Inverness Co., Dunvegan
Category: Word List
-
nòs
-
Quotation: a’ cur bàta dhan a’ nòs [n̪ɔ̃:s]. Notes: a sort of nest made for boats. Could be [ɔ̃:s].
Location: Skye, Elgol
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
pìos
-
n. ‘piece; bit;: bàtaichean ~ mòr na bu bhòithche na i; duine ~ na b’ fheàrr na mise
Location: Canada, Cape Breton, Inverness Co., Dunvegan
Category: Word List
-
sgioba no sgiobadh
-
Peat cutting crew. ’S e criudha buain mhonach a tha am facal so a’ ciallachadh an diugh. Cha chuala mise a riamh e shios againn fhin ann an Rudha, far am bheil moran eathraichean fhathast, no ann an Uig a’ ciallachadh sgioba bàta no eathair.
Location: Lewis, Port of Ness
Category: Mòine / Peat-Working
-
sgolt
-
Quotation: Nam bitheadh am bàta a’ sgoltadh leis a’ ghrian chuireadh iad siabunn neo cris oirre. Notes: crack.
Origin: Islay, Port Charlotte
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
sgurag
-
biadh a bheireadh tu leat na mhonadh, no a’ dol a-mach ann am bàta. (Nis)
Location: [various]
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
siolladh
-
Quotation: siolladh bàta. Notes: floor board in the stem of a boat.
Location: Canada, Cape Breton, Boisdale
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
snaim-bàta
-
a type of knot.
Location: Tummel and Rannoch
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
snàgail
-
Quotation: Bha am bàta ri snàgail. Notes: slow movement.
Origin: Skye, Torrin
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
stòc na bàta
-
gunwale? [NOTES: ‘stòc’ corrected to ‘stoc’.]
Location: South Uist, Iochdar, Baile Gharbhaidh [Balgarva]
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
uisge stiureach
-
the furrow-like wave which follows a boat. “Dè a tha aig bàta ’s nach dean i an gnothach as aonais?” Answer: uisge stiureach or wake in English.
Location: South Uist, South Lochboisdale
Category: Measgaichte / Miscellaneous
-
òmhas
-
[ɔ̃:əs] Quotation: òmhas (sp?) bàta. Notes: “dock” for a boat on the shore.
Location: Skye, Camustianavaig
Category: Measgaichte / Miscellaneous